Taalunieversum

Welkom bij het Expertisecentrum Literair Vertalen (ELV)

Op deze website vindt u informatie over het ELV als organisatie, maar ook over literair vertalen in het algemeen. Zo kunt u hier lezen over de vertaalcursussen die wij organiseren en over ons mentoraatsprogramma. Verder vindt u hier het laatste nieuws op het gebied van literair vertalen, een overzicht van vertaalevenementen, informatie over vertaalopleidingen over de hele wereld en een bestand van literair vertalers van en naar het Nederlands.

Agenda


Vertaalfoto van de maand

  
        

September 2010

Marianne Gossije met Helen Oyeyemi_small.jpg
Vertaalster Marianne Gossije ontmoet auteur Helen Oyeyemi voor de vertaling van White is for Witching, in Cambridge, 2010.

Stuur ook een vertaalfoto in! >>

Column

Hertalen I

30 augustus 2010

Oudere Nederlandse literatuur wordt steeds vaker hertaald, want hoe ouder de literatuur, hoe ontoegankelijker voor de lezer van nu. Zonder de uitleg en de vertaling van Frits van Oostrom zou ik Maerlant bijvoorbeeld niet kunnen lezen. P.C. Hooft gaat al beter: vaak moet een woord, zin of toespeling nog wel worden verklaard, maar in grote trekken zijn Hoofts teksten met wat inspanning goed te volgen.

Achttiende-eeuwse literatuur vereist weliswaar enige kennis van de periode en het onderwerp, maar meestal is een enkele annotatie voldoende. Negentiende-eeuwse literatuur valt gewoon te genieten als die periode je belangstelling heeft, zéker die uit de tweede helft van de negentiende eeuw. Je moet er natuurlijk wel van houden: het tempo ligt een stuk lager dan de eenentwintigste-eeuwse lezer gewend is, maar als je je normale hectiek een beetje kunt terugschroeven (bijvoorbeeld in de vakantie) kan zoiets weldadig zijn, en al te gedetailleerde beschrijvingen kun je eventueel diagonaal doornemen als je niet ambtshalve leest.

Dat geldt tenminste voor veel literatuurminnende mensen van mijn generatie en voor mijzelf, maar ik merk steeds vaker dat jongere collega’s en tekstredacteuren moeite hebben met oudere teksten, verouderd taalgebruik en begrippen uit de negentiende en vroege twintigste eeuw. Een geletterde negentiende-eeuwse briefschrijver sloot bijvoorbeeld een epistel aan een dierbare af met een frase als ‘veel goeds wens(ch)t u uw(e) u liefhebbende X’. Als ik een oudere of archaïserende tekst vertaal, neem ik zo’n gebruik over - en zie dan regelmatig dat een tekstredacteur/persklaarmaker in elk geval dat laatste ‘u’ eruit wil slopen en soms ook het eerste. Of een woord als ‘treeftje’ niet kent en het wil vervangen door iets eigentijdsers, ook als de auteur doelbewust zo’n woord heeft gebruikt voor een voorwerp dat in de meeste moderne huizen niet meer te vinden zal zijn. In zo’n geval hou ik mijn poot stijf, maar het geeft te denken. Moet ik dat wel blijven doen? Werkt het nog wel?

Lees verder »


 
NU logo

© Nederlandse Taalunie, 2000-2010 alle rechten voorbehouden
ColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties