Bevreemdende talen
Nancy Seghers

“De vertaling bevat nogal wat Vlaamse uitdrukkingen en zinsconstructies die de Nederlandse lezer wellicht bevreemdend kunnen voorkomen ('bij valavond' in plaats van 'bij het vallen van de avond', of 'in tegenwijzerszin' in plaats van 'tegen de wijzers van de klok in').”

28 juli 2011
auteur: 
Nancy Seghers

Dit citaat komt uit een recensie over mijn onlangs verschenen vertaling. Ik vond het op de website van Noorderlicht maar het had op eender welke (Nederlandse) website kunnen staan. Het feit daargelaten dat ‘bevreemdend’ me hier een beetje ‘bevreemdend’ overkomt, weet ik heus wel dat mijn Nederlands (lees: het Nederlands dat van me verwacht wordt) nu niet bepaald perfect is en ik word dus ook niet direct met verstomming geslagen als ik zoiets lees, het is wat het is. Ik heb er geen enkel probleem mee dat toe te geven, maar wil hierbij toch even uitproberen of dat nu echt zo’n onoverkomelijk probleem is en kijk in deze column dus niet op een Vlaams woord meer of minder.

Meestal zie ik er helemaal geen graten in om op tijd en stond een Vlaamse constructie te laten staan: klinkt het niet, dan botst het maar. Ik laat me niet doen. Zolang ik niet ga overdrijven, is de Nederlandse lezer volgens mij echt wel intelligent genoeg om te begrijpen wat ik zou kunnen bedoelen met woorden als ‘valavond’ of ‘tegenwijzerszin’. Contradictorisch genoeg probeer ik over het algemeen toch Vlaamse constructies zoveel mogelijk te vermijden. Als ik ook maar vermoed dat het geen ‘algemeen’ Nederlands is, neem ik er het woordenboek bij. Jammer genoeg blijkt dat keer op keer weer onbegonnen werk, want bij de meeste Vlaamsigheden heb ik er gewoonweg geen idee van dat het om Belgisch Nederlands gaat. Wil ik daar iets aan veranderen, dan zit er maar één ding op: meer en beter Nederlands leren. Dat spreekt voor zich. Of is dat misschien toch niet zo vanzelfsprekend? Je moet om te beginnen natuurlijk wel de gelegenheid krijgen.

Als onze onderwijsminister Pascal Smet zijn goesting krijgt, zal binnenkort het schoentje net daar serieus gaan wringen. De Vlaamse regering heeft namelijk deze week zijn Talennota Samen taalgrenzen verleggen goedgekeurd, waardoor het Nederlands vanaf het schooljaar 2013-2014 naar mijn bescheiden mening wel eens in zeer nauwe schoentjes terecht zou kunnen komen. Straks krijgen niet alleen onze negenjarige basisschoolleerlingen de mogelijkheid om al vanaf het derde leerjaar Frans én Engels te volgen, ook onze middelbare scholieren mogen zich verheugen op een paar wijzigingen in het onderwijssysteem, zowel in het algemeen, als in de technische en het beroepsonderwijs. Wat dacht je van wiskunde in het Engels, biologie in het Frans, en uiteraard de mogelijkheid om Chinees te studeren? En ze krijgen nog de keuze ook, het hoeft helemaal geen Chinees te zijn hoor. Van Smet mag de toekomstige student ook gerust Russisch of Spaans kiezen.

Sta me toe me toch even af te vragen of onze kinderen dan van een wiskundige gebrekkig Engels gaan krijgen of van een germanist gebrekkige wiskunde. We krijgen het amper in het Nederlands uitgelegd. En wanneer gaat er nog Nederlands gegeven worden als de meisjes en jongens eerst Frans en Engels moeten leren om een les geschiedenis over de oude Grieken te kunnen begrijpen? Waar moet dat naartoe als je weet dat Vlaamse vertalers nu al wel eens het deksel op de neus krijgen omdat ze geen Nederlands (kunnen) hanteren? In welke taal zullen toekomstige schoenmakers leren lappen? Hopelijk gaan de schoentjes niet al te veel knellen want de schoenmaker moet blijkbaar als bakker aan de slag in plaats van bij zijn leest te blijven. Misschien kan hij vertaler worden?

Voor wie deze column in het Nederlands wil: stuur je verzoek naar nancy.seghers [a] telenet.be. Ik zal hem met plezier voor je vertalen, zolang ik nog min of meer een beetje Nederlands kan. Want voor hetzelfde geld geven ze binnenkort Nederlands in het Chinees. Moeten ze vooral doen trouwens. Wedden dat het Nederlands van de huidige Vlaamse vertalers dan veel minder onder vuur zal liggen? Maar niet getreurd: wie het huidige Vlaams al zo exotisch vindt, wacht een schitterende toekomst.

Reacties:

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.