Leerzame en gezellige Zomercursus afgesloten

Van 22-26 augustus jl. organiseerde het ELV in samenwerking met het Nederlands Letterenfonds en het Vlaams Fonds voor de Letteren in Antwerpen een Zomercursus voor literair vertalers Nederlands-Arabisch en Nederlands-Frans.

01 september 2016

Afgelopen vrijdag werd de cursus afgesloten met de presentatie van de twee collectieve vertalingen. De groepen hadden iedere ochtend gewerkt aan hun vertaling van een kort verhaal van Marjolijn van Heemstra en presenteerden het resultaat werk aan onder meer hun moderatoren en afgevaardigden van het Nederlands Letterenfonds en het Vlaams Fonds der Letteren.

Naast de gezamenlijke arbeid aan een collectieve vertaling stond de cursisten in Antwerpen een vol programma aan colleges en vertaalateliers te wachten. En dat terwijl ze ook al voorafgaand aan de cursusweek online al hard hadden gewerkt.

Nadat zij maandagochtend 22 augustus welkom waren geheten door campusdecaan Hendrik Kockaert, trapte de cursus af met een inleidend college Vertaalwetenschap door Philiep Bossier, waarna, na de lunch, de eerste vertaalateliers plaatsvonden. De leiding van deze ateliers was op maandag en dinsdag in handen van Mireille Cohendy (Nederlands-Frans) en Abied Alsulaiman (Nederlands-Arabisch) en de tekst die zij met de cursisten behandelden was het openingsfragment van Jasper en zijn knecht van Gerbrand Bakker.

Op dinsdag begon het programma al vroeg met een eerste collectieve vertaalsessie. Veel tijd om hiervan bij te komen was er niet, want na een korte koffie- en theepauze stond alweer het volgende college te wachten.

De ervaren vertaler Philippe Noble ging daarbij met de groep Frans aan de slag met contrastieve stilistiek, terwijl schrijver en uitgever Ali Bader de cursisten Arabisch zijn visie gaf op de Arabische literaire wereld en daarin specifiek de verschillen besprak tussen de klassieke en de modern vertaalopvattingen die die wereld domineren.

Na  de lunch volgden opnieuw vertaalateliers onder begeleiding van Mireille Cohendy (met als co-moderator vertaler Frans-Nederlands Lies Lavrijsen) en Abied Alsulaiman. Deze dag kreeg een interessante afsluiting met een op de beroepspraktijk gerichte sessie. In deze sessie spraken Abied Alsulaiman en Ali Bader samen met Noemi De Clerq en Michiel Scharpé van het VFL met de cursisten Arabisch over de mogelijkheden binnen de Arabische vertaalwereld.

Tegelijkertijd was er een sessie voor de vertalers Frans over hetzelfde onderwerp, met Philippe Noble en Mireille Cohendy. In Grand Café Berlin kon vervolgens onder het genot van een hapje en een drankje verder gesproken worden.

Het programma van de woensdagochtend volgde in grote lijn dat van dinsdag. Aan het eind van de ochtend gaf Sven Vitse de cursisten een overzicht van de huidige stand van zaken in de Nederlandstalige literaire wereld. Wat zijn de laatste ontwikkelingen, welke jonge schrijvers zijn er interessant om te vertalen en hoe vind je deze? ’s Middags maakten de cursisten kennis met hun nieuwe moderatoren. Voor de groep Frans was dit Daniel Cunin en voor de Arabisten Assad Jaber. Samen met hun groepen namen zij een fragment van Dertig dagen van Annelies Verbeke onder handen.

Donderdagochtend was de laatste sessie die de cursisten konden besteden aan hun collectieve vertaling. Daarna gaf Hilde Van Belle een college over de problematiek rond het vertalen van stijl. In de online voorbereiding hadden de cursisten hier al een weblecture van Cees Koster over gezien, maar nu kregen zij dus een tweede visie op dit onderwerp. ’s Middags volgde daarna ook het laatste vertaalatelier van de cursus.

De vrijdag was een dag van reflectie en van vooruitkijken. Hoe keken de cursisten terug op deze week en op het daaraan voorafgaande online traject en welke stappen gingen zij hierna zetten om hun vertaalcarrière voort te zetten? Bij dit laatste konden vervolgens Peter Bergsma en Barbara den Ouden van het Nederlands Letterenfonds en Els Aerts van het Vlaams Fonds voor de Letteren helpen. Zij gaven de cursisten een overzicht van wat er mogelijk was binnen de twee taalgebieden en hoe zij daarin steun konden krijgen van de fondsen.

Dat de te vertalen tekst voor de collectieve vertaling niet eenvoudig was, was al wel eerder in de week gebleken. Bij hun presentaties presenteerden de cursisten hun oplossingen voor de tegengekomen vertaalproblemen. Hoe vertaal je bijvoorbeeld ‘Randstad’ in het Frans of Arabisch? En wat doe je met ‘Maxi-Cosi’? Hun oplossingen werden na afloop van de presentaties besproken door Philippe Noble en Daniel Cunin (Frans) en Helge Daniëls (Arabisch) , die voor sommige discussiepunten zelf ook nog een paar mooie alternatieven hadden gevonden. Moderator deze ochtend was Chris Van de Poel. In restaurant De Groote Witte Arend werd ten slotte na de lunch afscheid van elkaar genomen.