Nieuwsbrief Expertisecentrum Literair Vertalen - <$MTEntryTitle$>
header ELV
 
 
Nieuwsbrief Expertisecentrum Literair Vertalen - <$MTEntryTitle$>

nieuwsbrief december 2014

 

Rapport over de arbeidsmarktpositie van boekvertalers in het Nederlandse taalgebied

Een groot deel van de boeken die het lezend publiek onder ogen komen, is vertaald. Toch kunnen maar weinig boekvertalers goed leven van hun beroep. Dat schrijven Richard Kwakkel en Martin de Haan in hun rapport ‘Dagelijks brood. De arbeidsmarktpositie van boekvertalers in het Nederlandse taalgebied’.
Het onderzoek past in een periodieke publicatie van de Conseil Européen des Associations de Traducteurs Littéraires (CEATL), die in 2015 zijn tweede vergelijking publiceert over de arbeidsomstandigheden van boekvertalers in Europa. Daarvoor heeft de CEATL een enquête gehouden onder zijn leden. Richard Kwakkel en Martin de Haan hebben de resultaten van dit onderzoek voor Nederland en Vlaanderen samengebracht. Zij presenteren de gegevens in dit rapport tegen de achtergrond van eerdere onderzoeken van de Taalunie, het ELV en andere organisaties. De Taalunie geeft het rapport uit omdat het belangrijke informatie bevat over ontwikkelingen in de vertaalmarkt. 

Laatste weken Digitale Cursus Japans

In oktober ging de Digitale Cursus voor vertalers Nederlands-Japans en Japans-Nederlands van start. De afgelopen maanden hebben de cursisten hard gewerkt aan hun vertalingen van een verhaal van Haruki Murakami onder leiding van Jacques Westerhoven, en fragmenten uit Bonita Avenue van Peter Buwalda, Wij zijn ons brein van Dick Swaab en Oorlog en Terpentijn van Stefan Hertmans onder leiding van Saki Nagayama. Daarnaast bestudeerden ze een aantal artikelen over vertaalwetenschap in het algemeen en specifieke vertaalstrategieën en bekeken ze weblectures over vertalen en stijl en vertaalkritiek.
De vertalers ronden de cursus deze week af. Vorige week vonden de laatste vertaalateliers plaats en verzorgde literair vertaler Luk Van Haute een online college over het vertalen van realia in en uit het Japans. Via Skype volgden de acht deelnemers aan de cursus een hoorcollege, waarbij vragen besproken werden als: ‘welke voorkennis over Japan mag je als vertaler van je Nederlandstalige lezerspubliek verwachten, en idem voor Nederland/België als vertaler in het Japans? Culinaire termen zijn hierbij een voor de hand liggend voorbeeld. Sushi kent iedereen en het staat in Van Dale, dus daar is de keuze niet moeilijk. Maar wat te doen met yakitori of edamame? Het omgekeerde is natuurlijk ook het geval. Belgische wafels kun je gewoon als ‘Berugii waffuru’ vertalen, maar wat doe je met 'hutsepot' en 'waterzooi'?’
De cursus wordt deze week afgesloten met individuele gesprekken tussen de cursisten en hun moderator.

Geslaagde Intensieve Cursus Engels en Spaans

De jaarlijke Intensieve Cursus Literair Vertalen vond dit jaar van 3 tot 7 november plaats in Antwerpen. De brontalen waren deze keer Engels en Spaans. De cursus startte met een openingscollege door vertaler David Colmer en auteur Gerbrand Bakker. Later in de week volgden colleges van Lieven D'Hulst over vertalers als culturele bemiddelaars en van Henri Bloemen over vertaalkritiek. Ook stond er een praktijkgerichte sessie met de Nederlandse en Vlaamse letterenfondsen op het programma en vertelden literair vertalers Brigitte Coopmans en Kitty Pouwels hoe je verder kunt komen als vertaler.
Iedere middag waren er vertaalateliers onder leiding van ervaren vertalers: Caroline Meijer, Tjadine Stheeman, Harm Damsma & Niek Miedema en Rien Verhoef (Engels), Barber van de Pol en Trijne Vermunt (Spaans). Op sommige dagen fungeerden 'native speakers' als co-moderator: Laura Watkinson, Michele Hutchison en Maria Cristina Galibert.
Daarnaast werkten de cursisten dagelijks aan een gezamenlijke vertaling van tekstfragmenten die zij aan het begin van de week kregen uitgereikt. Op de slotdag werden deze collectieve vertalingen gepresenteerd. 
Hier vindt u een foto-impressie van de cursus.

Begin 2015 maakt het ELV het cursusprogramma van het komende jaar bekend. 

Lage Landen Ateliers

Dit jaar vond ook de officiële start van de Lage Landen Ateliers plaats, een nieuw programma van het ELV dat docenten aan universiteiten in het Nederlandse taalgebied in staat stelt een gastcollege van een ervaren literair vertaler te organiseren of een deskundige op het gebied van literair vertalen uit te nodigen. In 2014 stonden er vijf Lage Landen Ateliers op het programma: in november gaf Trijne Vermunt een gastcollege aan (oud-)studenten aan de MA Latijns-Amerika Studies van de Universiteit Leiden, waarbij ze vertalingen van verhalen van verschillende Cubaanse schrijvers besprak. In diezelfde maand ging Caroline Meijer in op vertalingen van een verhaal van Adam Marek met studenten van de MA Translation in Theory and Practice, ook in Leiden, en Esther Ottens besprak met studenten Vertaalkunde aan de Vrije Universiteit Brussel vertalingen van werk van Cornelia Funke. Deze maand bracht Kathelijne De Vuyst een bezoek aan de KU Leuven om vertalers uit het Engels en Frans kennis te laten maken met het vertalen van literatuur, en Hilde Keteleer gaf aan de Antwerpse campus van diezelfde universiteit les aan studenten van de master (Literair) Vertalen.

Aanvragen voor 2015? Mail naar literair.vertalen [a] uu.nl

Docenten ELV-cursussen in de prijzen

Dit najaar vielen docenten uit vertaalcursussen van het ELV in de prijzen: Christiane Kuby, moderator tijdens de Zomercursus 2014, zal in maart de Martinus Nijhoff Vertaalprijs uitgereikt krijgen voor haar vertalingen van Nederlandse auteurs als Jeroen Brouwers, Helga Ruebsamen en Kader Abdollah in het Duits, en Annelies van Hees, moderator tijdens de Intensieve Cursus 2013 en het digitale vervolg daarop eerder dit jaar, won de Amy van Marken vertaalprijs voor haar vertaling van Niels Lyhne van Jens Peter Jacobsen.

Literaire Vertaaldagen

Op 12 en 13 december vonden voor de zestiende keer de Literaire Vertaaldagen plaats. In de Rode Hoed in Amsterdam werden op de symposiumdag door Rob van der Veer, Goedele De Sterck, Huub Stegeman, Gerda Baardman en Hans Boland allerlei taboes en mythes ontkracht. In de pauze was er voor vertalers de mogelijkheid hun vertaalzonden op te biechten; een aantal biechten werd vervolgens vertoond op een groot scherm. Daarnaast werden de aanwezigen getest op hun kennis van taboes rondom vertalen en literatuur tijdens het taboespel onder leiding van Astrid Huisman. Op de tweede dag konden deelnemers naast de gebruikelijke vertaalworkshops ook kiezen voor workshops over het vertalen van poëzie uit het Nederlands en over spreken in het openbaar.
De Literaire Vertaaldagen worden financieel mogelijk gemaakt door het Lira Fonds, het Vertalershuis Amsterdam/Nederlands Letterenfonds, het Vlaams Fonds voor de Letteren, het Expertisecentrum Literair Vertalen en de Vereniging van Letterkundigen. De praktische organisatie is in handen van het Vertalershuis Amsterdam. Vanuit het ELV waren Lisa Thunnissen en Gea Schelhaas bij de inhoudelijke voorbereidingen betrokken.

Het ELV wenst iedereen alvast prettige feestdagen en een gelukkig vertaaljaar 2015!

Meer nieuws

Agenda

06/10 - 22/12 Digitale Cursus Literair Vertalen Japans
07/01 Comparative Literature seminar met Ton Naaijkens over de literair vertaler
15/01 - 18/01 Nederlandstalig filmfestival Lissabon
16/01 - 13/03 Cursus literair vertalen Pools-Nederlands, VertalersVakschool
29/01 - 04/02 Poëzieweek 2015
09/02 - 09/02 State of the Translation: Nederland vertaalparadijs?
03/03 - 03/03 Vertaalslag Nothing if not critical in De Tolhuistuin
14/03 - 14/03 Nederland Vertaalt en de uitreiking van de Martinus Nijhoff Vertaalprijs
 

logo elv

Expertisecentrum Literair Vertalen
Universiteit Utrecht
Trans 10
NL-3512 JK Utrecht
Telefoon: +31 (0)30 253 6026
www.literairvertalen.org