Nieuwsbrief Expertisecentrum Literair Vertalen - <$MTEntryTitle$>
header ELV
 
 
Nieuwsbrief Expertisecentrum Literair Vertalen - <$MTEntryTitle$>

nieuwsbrief februari 2015

 

In deze speciale editie van de nieuwsbrief kijken we terug op de cursussen, mentoraten en vertaalateliers op locatie van vertaaljaar 2014.

Terugblik cursussen 

Digitale Vervolgcursus Latijns-Amerikaans Spaans en Braziliaans Portugees (januari-maart)
Tot halverwege maart werkten twaalf gevorderde vertalers in Latijns-Amerika en Europa online samen aan de vertaling van een fragment uit Feest van het begin van Joke van Leeuwen. Zij werden gemodereerd door Julio Grande Morales (Spaans) en Cristiano Zwiesele do Amaral (Portugees).

Vervolgcursus Deens, Fins en Zweeds (1 mei -21 juni, afsluiting 20 en 21 juni in Utrecht)
Bij deze vervolgcursus werd voor het eerst gebruik gemaakt van een nieuwe lesmethode: blended learning. De cursisten volgden eerst een online traject, waarna de cursus in Utrecht werd afgesloten met het verder uitwerken van de vertalingen en een gastcollege van Mark Pieters over redigeren en de relatie tussen vertaler en uitgever.

Zomercursus Duits en Frans (18-22 augustus, Utrecht)
Vijftien vertalers hebben een week lang gewerkt aan vertalingen van Erwin Mortier en Ilja Leonard Pfeiffer. Hierbij werden zij bijgestaan door  zowel de moderatoren Christiane Kuby en Helga van Beuningen (Duits) en Philippe Noble en Isabelle Rosellin (Frans) als de native speakers Anne Folkertsma en Iannis Goerlandt voor Duits en Kiki Coumans en Martine Woudt voor Frans. Naast de vertaalateliers volgden de cursisten ook enkele colleges over vertaalkritiek en de kunst van het redigeren.

Digitale cursus Japans (oktober-december)
Onder begeleiding van Jacques Westerhoven en Saki Nagayama volgden acht cursisten de Digitale Cursus Japans. De cursisten Nederlands-Japans gingen zowel met fictie als non-fictie aan de slag: zij vertaalden fragmenten uit Bonita Avenue van Peter Buwalda, Stefan Hertmans’ Oorlog en Terpentijn en Wij zijn ons brein van Dick Swaab. De cursisten Japans-Nederlands werkten aan een vertaling van een kort, nog niet gepubliceerd verhaal van Haruki Murakami.

Intensieve Cursus Engels en Spaans (3-7 november, Antwerpen)
Een groep van negentien vertalers uit het Engels en Spaans volgden een week lang colleges en vertaalateliers in Antwerpen. Iedere middag waren er ateliers onder leiding van ervaren vertalers: Caroline Meijer, Tjadine Stheeman, Harm Damsma & Niek Miedema en Rien Verhoef (Engels), Barber van de Pol en Trijne Vermunt (Spaans). Op sommige dagen fungeerden native speaker als co-moderator: Laura Watkinson, Michele Hutchison en Maria Cristina Galibert.
 

Andere activiteiten

ELV presenteert Leerlijn Literair Vertalen (3 juni)

Op 3 juni heeft het ELV in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht de publicatie ‘Leerlijn Literair Vertalen' gepresenteerd. Het eerste exemplaar werd aangeboden aan Karlijn Waterman van de Nederlandse Taalunie. De presentatie vond plaats tijdens een expertmeeting met twintig deskundigen op het gebied van het opleiden van literair vertalers. Met de aanwezige vertalers, docenten en beleidsmakers werd gediscussieerd over het gebruik van de leerlijn bij de opbouw van het curriculum, over het nut ervan voor studenten en vertalers en over hoe de verschillende competenties getoetst zouden kunnen worden. In de komende jaren zal het ELV met partners binnen en buiten Nederland en Vlaanderen verder werken aan de ontwikkeling van expertise op dit gebied.

Studiemiddag ‘Vertalers en uitgevers’ (5 juni)

Met ruim 100 deelnemers bleek er bijzonder veel belangstelling voor deze studiemiddag te zijn. De onderwerpen van de middag waren het schrijven van een leesrapport, vertalers en rechten, subsidiemogelijkheden bij het Nederlands Letterenfonds en de relatie tussen vertalers en uitgevers, waarover redacteuren van De Bezige Bij en De Geus een lezing gaven. Het rijke programma werd zeer positief ontvangen door de gevarieerde groep deelnemers, die liet weten het een bijzonder informatieve bijeenkomst te vinden. Gezien de grote belangstelling is het waarschijnlijk dat het ELV een soortgelijke studiemiddag nog eens zal organiseren.

Week van de Afrikaanse roman (23 september)

Op dinsdagmiddag 23 september kwamen Zuid-Afrikaanse schrijvers en vertalers bijeen in de bibliotheek van het Nederlands Letterenfonds in Amsterdam om daar te praten over verschillende aspecten van het vertalen uit het Afrikaans. De ontmoeting is georganiseerd door het ELV in samenwerking met het Nederlands Letterenfonds en de Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.
 

Mentoraten

In 2014 werden twaalf mentoraten afgerond, waarbij vertaald werd in en uit het Duits, Engels, Ests, Fins, Frans, Italiaans, Russisch, Sloveens en Spaans. Acht vertalers werkten samen met hun mentor aan vertalingen in het Nederlands (klik hier voor een overzicht), drie mentoraten waren voor vertalingen uit het Nederlands (een overzicht vind je hier), en één project kwam in aanmerking voor coaching. Een aantal gementoreerden deed verslag van hun ervaringen, lees bijvoorbeeld het verslag van Irene van de Mheen en van Anton Havelaar.Op dit moment lopen er acht mentoraten.

Daarnaast zijn in 2014 de eerste drie mentoraatstrajecten van de pilot voor ontwikkelingsbeurzen gestart: Anne Habermann (Nederlands-Duits), Lisete Rodrigues (Nederlands-Portugees) en Renske Wiltink (Deens-Nederlands) werken onder begeleiding van een mentor aan een vertaalproject dat zij bij een tijdschrift of uitgever zullen voorstellen.  

ELV Digitaal

Het aantal bezoekers van onze site nam ook dit jaar weer toe. Meer dan twintigduizend unieke bezoekers surften het afgelopen jaar naar www.literairvertalen.org. Vooral het vernieuwde Vertalersbestand werd veelvuldig bezocht. Het overzicht van opleidingen literair vertalen over de hele wereld is bovendien bijgewerkt en uitgebreid. Daarnaast weten steeds meer mensen het ELV via sociale media als Facebook, Twitter en LinkedIn te vinden. Op Twitter en Facebook nam het aantal personen dat het ELV volgt zelfs met bijna 50% toe.

In 2013 is het ELV gestart met het opnemen van weblectures: videolezingen van 30 à 45 minuten gegeven door sleutelfiguren in de wereld van het literair vertalen. Deze weblectures worden ingezet bij zowel digitale als niet-digitale cursussen. Het afgelopen jaar is een aantal weblectures opgenomen en in 2015 wordt het aanbod verder uitgebreid.
 

Vertaalateliers op Locatie

Uniwersytet Wroclawski
Uiteindelijk namen 18 studenten van 20 tot 22 maart deel aan het Vertaalatelier op Locatie in Wroclaw, Polen. Het accent tijdens het atelier lag op de moeilijkheden van het vertalen van archaïsch (Middel-)Nederlands. Onder andere vertalingen van Elckerlyc, Sara Burgerhart en Max Havelaar kwamen aan bod. De studenten waren zeer enthousiast en keken al uit naar eventuele volgende ateliers in Polen.

Universiteit Wenen
Van 19 tot 21 mei werd in Wenen een Vertaalatelier op Locatie georganiseerd. Aanleiding voor het atelier was het verblijf als writer-in-residence van Rachida Lamrabet aan de Universiteit Wenen. De Duitse vertaalster van het werk van Lamrabet fungeerde als moderator.

Universitas Indonesia
Van 24 tot 26 juni kon een groep studenten en recent afgestudeerde neerlandici in Jakarta nader kennis maken met het literair vertalen uit het Nederlands.
 

Lage Landen Ateliers

Universiteit Leiden, MA Latijns-Amerika Studies
Een groep van acht geselecteerde (oud-)masterstudenten van de (Research) MA Latijns-Amerika Studies van de Universiteit Leiden nam deel aan een Lage Landen Atelier georganiseerd door dr. Nanne Timmer en onder leiding van literair vertaler Trijne Vermunt. Tijdens het atelier werden fragmenten uit verschillende verhalen van hedendaagse Cubaanse schrijvers behandeld, waarbij ook algemene vertaalprincipes ter sprake kwamen. 

Universiteit Leiden, MA Translation in Theory and Practice
Door Katinka Zeven werd als onderdeel van het vak ‘Translation Studies’ een gastcollege georganiseerd waarvoor literair vertaler Caroline Meijer was ingeschakeld. Vijftien masterstudenten vertaalden van tevoren een tekst van Adem Marek, en tijdens het atelier werden deze vertalingen besproken aan de hand van voor de tekst kenmerkende stilistische aspecten, gemarkeerd taalgebruik, syntactische vertaaltransformaties en zin- en alinea-overstijgende kwesties (zoals de keuze voor een domesticerende dan wel exotiserende vertaling).

Vrije Universiteit Brussel, Vertaalkunde
Literair vertaler Esther Ottens hield een vertaalworkshop aan de Vrije Universiteit Brussel, georganiseerd door Arvi Sepp. De workshop ging in op een tekst van Cornelia Funke en vond plaats in het kader van de Masterclass Duits literair vertalen. De vertalingen die studenten van tevoren hadden gemaakt, werden besproken aan de hand van vertaalproblemen.  Daarbij werd aandacht besteed aan het doelpubliek waarvoor geschreven wordt en werden verschillende oplossingen voor lexicale, stilistische en culturele problemen in detail besproken. Ten slotte ging Esther Ottens nog kort in op de praktische kanten van het beroep.

KU Leuven, Taal-en Letterkunde
Eind 2014 werd door Lieven d’Hulst voor de studenten die hadden gekozen voor de specialisatie Vertaalwetenschap een vertaalworkshop georganiseerd met literair vertaler Kathelijne De Vuyst. Brontalen van de ongeveer vijfentwintig studenten waren Engels en Frans. Het college nam de vorm aan van een ‘hands on’ vertaalatelier, waarin een aantal passages uit vertaalde fragmenten werden besproken, maar ook professionele aspecten van het werken als literair vertalen kwamen aan bod. 

KU Leuven campus Antwerpen, master (literair) Vertalen
Chris van de Poel organiseerde in Antwerpen een Lage Landen Atelier met literair vertaler Hilde Keteleer, voor twaalf studenten van de master Vertalen aldaar. Hilde Keteleer ging in op allerlei aspecten van haar loopbaan als literair vertaler en auteur, waaronder opleiding, beginnen als (literair) vertaler, het beroepsbestaan, de prettige en minder prettige kanten van het vak; het samenwerken met andere vertalers, de relatie met redacteuren, het Vlaming-zijn in een hoofdzakelijk Nederlandse markt.


Nieuws

Martinus Nijhoff Vertaalprijs 2015 voor Hans Boland en Christiane Kuby

Hans Boland wordt onderscheiden voor zijn vertalingen uit het Russisch en vertaler Christiane Kuby, die in de zomer van 2014 nog moderator was bij de Zomercursus van het ELV, ontvangt de prijs voor haar vertalingen uit het Nederlands in het Duits.
Aanleiding voor een dubbele uitreiking van de Martinus Nijhoff Vertaalprijs 2015 is het 75-jarig bestaan van het Prins Bernhard Cultuurfonds. De prijsuitreiking vindt plaats op zaterdag 14 maart 2015 in het Muziekgebouw aan ’t IJ tijdens de vertaalmanifestatie Nederland Vertaalt.

 

Meer nieuws

Agenda

16/01 - 13/03 Cursus literair vertalen Pools-Nederlands, VertalersVakschool
03/03 - 03/03 Vertaalslag Nothing if not critical in De Tolhuistuin
14/03 - 14/03 Nederland Vertaalt en de uitreiking van de Martinus Nijhoff Vertaalprijs
19/03 - 19/03 Lage Landen Atelier Radboud Universiteit Nijmegen
19/03 - 19/03 Nicolette Hoekmeijer bij Letteren &cetera
20/03 - 21/03 Petra-Education bijeenkomst
23/03 - 23/03 Lage Landen Atelier Universiteit Utrecht
13/04 - 13/04 Vertalersgeluktournee 2015, Godert Walter, Groningen
 

logo elv

Expertisecentrum Literair Vertalen
Universiteit Utrecht
Trans 10
NL-3512 JK Utrecht
Telefoon: +31 (0)30 253 6026
www.literairvertalen.org