Nieuwsbrief Expertisecentrum Literair Vertalen - <$MTEntryTitle$>
header ELV
 
 
Nieuwsbrief Expertisecentrum Literair Vertalen - <$MTEntryTitle$>

nieuwsbrief Februari 2016

 

In deze speciale editie van de nieuwsbrief kijken we terug op de activiteiten van het ELV in 2015.

Terugblik Mentoraten

Samen met de Letterenfondsen biedt het ELV literair vertalers individuele ondersteuning in de vorm van mentoraten. Bij deze opleidingsvorm wordt een beginnende vertaler begeleid door een ervaren collega bij het vertalen van een literair werk.

In 2015 werden 9 mentoraten afgerond, waarbij vertaald werd in en uit het Duits, Roemeens, Engels, Russisch en Fins. Drie vertalers werkten samen met hun mentor aan vertalingen uit het Nederlands:

  • Het pauperparadijs van Suzanna Jansen, in het Duits vertaald door Andrea Prins onder begeleiding van mentor Ira Wilhelm.
  • De wandelaar van Adriaan van Dis, in het Roemeens vertaald door Alexa Stoicescu onder begeleiding van mentor Jan Willem Bos.
  • Het Dreyse incident van Pieter Aspe, vertaald in het Italiaans door Ciro Garofalo onder begeleiding van Franco Paris.

Zes mentoraten waren voor vertalingen in het Nederlands:

  • Honingprotokolle van Monika Rinck, uit het Duits vertaald door Miek Zwamborn onder begeleiding van mentoren Erik de Smedt en Ton Naaijkens.
  • A manual for cleaning women van Lucia Berlin, uit het Engels vertaald door Elles Tukker onder begeleiding van mentor Caroline Meijer.
  • Finale Berlin van Heinz Rein, uit het Duits vertaald door Martine Matusz en Izaak Hilhorst onder begeleiding van mentor Gerrit Bussink.
  • Деньопричника: романvan Vladimir Sorokin, uit het Russisch vertaald door Annelies de hertogh en Gretske de Haan onder begeleiding van mentor Helen Saelman.
  • Narcopolis van Jeet Thayil, uit het Engels vertaald door Anniek Kool onder begeleiding van mentor Iannis Goerlandt.
  • Neljäntienristeys van Tommi Kinnunen, vertaald uit het Fins door Sophie Kuiper, onder begeleiding van mentor Marja-Leena Hellings.

Een aantal gementoreerden deed verslag van hun ervaringen, lees bijvoorbeeld het verslag van Anniek Kool. Op dit moment lopen er vier mentoraten.

Daarnaast zijn in 2015 vier mentoraatstrajecten van de pilot voor ontwikkelingsbeurzen afgerond: Anne Habermann (Nederlands-Duits), Lisete Rodrigues (Nederlands-Portugees), Renske Wiltink (Deens-Nederlands) en Sander Schoen (Japans-Nederlands) werkten onder begeleiding van een mentor aan een vertaalproject dat zij bij een tijdschrift of uitgever hebben voorgesteld.

Heb je een vertaalcontract op zak en zou de steun van een ervaren vertaler zeer welkom zijn, neem dan een kijkje op onze site voor de voorwaarden.

Terugblik cursus

Summer School 2015

In de maand augustus namen drieëntwintig vertalers in en uit het Nederlands deel aan de Summer School Literair Vertalen van het ELV. Voor de vertalers uit het Frans en het Duits lag het accent tijdens deze cursus op het vertalen van filosofische literaire teksten. Zij begonnen samen met hun collega-vertalers uit het Engels en het Italiaans, die zich richtten op het vertalen van non-fictie, met een online traject, gedurende welke zij met hun mede-cursisten en hun moderatoren, Jeanne Holierhoek (Frans), Hans Driessen (Duits), Saskia van der Lingen (Engels) en Patty Krone (Italiaans) digitaal hun vertalingen bespraken.

Voor de vertalers uit het Engels en het Italiaans begon de cursus niet online, maar een week eerder in Utrecht om onder andere samen aan een collectieve vertaling te werken. De moderatoren gedurende deze twee weken waren Franco Paris, David Santoro, Marco Prandoni (Italiaans), Susan Massotty en David Colmer (Engels). Tijdens de laatste cursusdag presenteerden de verschillende groepen de resultaten van hun gedane arbeid. De cursus werd afgesloten met een lezing van rapper Brainpower die vertelde over zijn vertaling van Shakespeares Othello, dat hij in een eigentijds jasje stak.

De Summer School werd mede mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds, dat een financiële bijdrage gaf voor de reiskosten van de vertalers en docenten uit het buitenland. Net als het Vlaams Fonds voor de Letteren was het Nederlands Letterenfonds ook betrokken bij de inhoudelijke voorbereidingen.

Terugblik Vertaalateliers

Vertaalateliers op Locatie

Een Vertaalatelier op Locatie (VoL) is een opleidingsvorm waarbij studenten en recent afgestudeerden neerlandistiek overal ter wereld (nader) kennis kunnen maken met het literair vertalen uit het Nederlands. Dit programma van het ELV heeft als doel aankomend vertaaltalent extra te motiveren bij het kiezen van een loopbaan als professioneel literair vertaler.

University of Sheffield
Drie universiteiten die samenwerken binnen het project Virtual Dutch (University of Nottingham, University of Sheffield en University College London) organiseren jaarlijks een vertaalproject rond de Taalunie Gastschrijver UK, dit jaar Maud Vanhauwaert. Studenten, docenten, de gastschrijver zelf en vertaler David Colmer werkten gezamenlijk aan de vertaling van haar recente bundel Wij zijn evenwijdig.

Universiteit Salamanca
Ter gelegenheid van het 25-jarige bestaan van het vak Nederlands aan de Universiteit van Salamanca organiseerde de vakgroep verschillende lezingen, ronde tafels en workshops. In het vertaalatelier kwamen dertien studenten Nederlands vanuit verschillende Spaanse universiteiten en officiële taalscholen samen om een reeks teksten van de auteur Miquel “Ekkelenkamp” Bulnes te vertalen.

Adam Mickiewicz Universiteit, Poznań
Een dertigtal studenten van drie verschillende universiteiten in Polen en de vier winnaars van de vertaalwedstrijd rondom Gerard Reve namen deel aan dit vertaalatelier in mei dat zich richtte op de vertaling van de poëzie van Miriam Van hee en het proza van Dimitri Verhulst. De ateliers werden gemodereerd door Sławomir Paszkiet en Jerzy Koch.

Universiteit Internationale Studies, Shanghai
Van 11 tot en met 13 november werd met financiële steun van het ELV een Vertaalatelier op Locatie in China georganiseerd. Onder begeleiding van de moderatoren Jaap Sie en Herman Boel gingen dertien studenten van de Universiteit Internationale Studies te Shanghai en zeven docenten uit Shanghai én Peking aan de slag met een fragment uit Multatuli’s Max Havelaar.

Op onze website vind je meer informatie over het aanvragen van een vertaalatelier. Aanmelden kan via het aanmeldformulier.

Lage Landen Ateliers

Naast vertaalateliers in het buitenland subsidieert het ELV ook ateliers in Nederland en Vlaanderen: de Lage Landen Ateliers, een programma dat in 2014 is gestart en bestemd is voor masterstudenten van letterenopleidingen in Nederland en Vlaanderen.

Universiteit Utrecht, MA Literair Vertalen
Op 23 maart 2015 heeft vertaalster Maria Postema in het kader van de Lage Landen Ateliers van het ELV voor de studenten Engels van de masters Vertalen en Literair vertalen een workshop gehouden over het vertalen van Young Adult Literature. Voor de workshop vertaalden de studenten een fragment uit het boek Seeker van Arwen Elys Dayton.

Universiteit Utrecht, BA Duitse Taal en Cultuur
Gerd Busse hield op 24 september zowel voor de studenten van de masters Vertalen en Literair vertalen als voor de bachelorstudenten Duitse taal en cultuur een hoorcollege over problemen die zich voordoen bij het vertalen van Nederlands naar Duits, en een workshop waarin studenten met de vertaler aan de slag gingen met een fragment uit het door Busse zelf vertaalde werk Het Bureau van J. J. Voskuil.

KU Leuven
Ter gelegenheid van de 150e verjaardag van W. B. Yeats organiseerde de KU Leuven in samenwerking met het ELV, de Universiteit Utrecht en haar eigen campussen in Antwerpen en Brussel twee dagen vol evenementen die zich alle richtten op het werk van de auteur. Naast lezingen werden er ook vier workshops georganiseerd waarbij ingegaan werd op de vertaling van zowel het toneel- als het poëtische werk van Yeats.

Radboud Universiteit, Nijmegen, Romaanse Talen en Culturen
De studenten Frans van de RTC-afdeling van de Radboud Universiteit hadden in de aanloop naar de workshop zelf de tekst Bel-Gazou van de Franse schrijfster Colette vertaald. Tijdens de workshop ging vertaalster Kiki Coumans in op de tekst en de vertalingen van de studenten.

Vrije Universiteit Brussel, Vertaalkunde
In het kader van het seminarie “Literair vertalen Duits” leidde in november van dit jaar vertaalster Anne Folkertsma een workshop waarin zij met studenten de tekst ‘Der Bettler, der Glück bringt’, een vroeg verhaal van schrijver Hans Fallada, behandelde.

Universiteit Gent, Japanse Taal en Cultuur
Het vertaalatelier over de problematiek van het vertalen in het Nederlands van Japanse literatuur werd opgesplitst in twee delen. Het eerste deel was een lezing van vertaler Luk Van Haute over het onderwerp, terwijl tijdens het tweede gedeelte, een workshop, de studenten samen met dezelfde Luk Van Haute aan de slag gingen met Japanse teksten.

Geïnteresseerde docenten kunnen het hele jaar door een aanvraag indienen voor een Lage Landen Atelier.

ELV Digitaal

Social media
In 2015 had de ELV-website www.literairvertalen.org weer meer dan twintigduizend unieke bezoekers. Dit jaar werd er een nieuwe handleiding opgesteld voor het Vertalersbestand en werd het opleidingenbestand bijgewerkt. Daarnaast weten nog steeds meer mensen het ELV via sociale media als Facebook, Twitter en LinkedIn te vinden. Op Twitter en Facebook blijft het aantal personen dat het ELV volgt nog altijd sterk groeien (resp. 629 en 777 volgers).

Weblectures
In 2013 is het ELV gestart met het opnemen van weblectures: videolezingen van 30 à 45 minuten gegeven door sleutelfiguren in de wereld van het literair vertalen. Deze weblectures worden ingezet bij zowel digitale als niet-digitale cursussen. Dit jaar zijn de weblectures uitgebreid met:

  • Anniek Kool: Chesterman in een notendop
  • David Colmer: Vertaalstrategieën bij het vertalen uit het Nederlands in het Engels
  • Jelle Noorman: Vertalen van non-fictie
  • Maria Postema: Vertalen van jeugdliteratuur
  • Mark Pieters:  De rol van vertalers als eigen redacteur


Evenementen

Beleidsdag ELV
Op 24 maart 2015 organiseerde het ELV in samenwerking met de Nederlandse Taalunie een Beleidsdag in Museum Boijmans van Beuningen te Rotterdam. Zo’n 25 genodigden (vertalers, uitgevers, opleiders, beleidsmakers) werd gevraagd na te denken over de wensen en noden voor de periode na 2015. De uitkomsten vormen een belangrijke basis voor het beleid in de periode 2016-2020.

Expertmeeting Leerlijn
Het ELV heeft een Leerlijn Literair Vertalen ontwikkeld, waarvan in 2014 een eerste versie is gepresenteerd. Hij is daarna verder uitgewerkt in Europees verband in het kader van PETRA E. Dit is een strategisch partnerschap binnen het programma Erasmus+, waarin naast de Taalunie, de KUL en de UU nog vijf andere Europese instellingen participeren. In november 2015 organiseerde het ELV een expertmeeting over de voortgang van de ontwikkeling van de Leerlijn en vroeg het input van genodigden uit alle geledingen van het literaire vertaalveld.

Literaire Vertaaldagen
Ook dit jaar werden de Literaire Vertaaldagen weer massaal bezocht: er kwamen 350 vertalers en andere belangstellenden naar de symposiumdag op 11 december in De Rode Hoed en  er was ook veel belangstelling voor de tien workshops op de tweede dag. Thema dit jaar was ‘Verzinnen wat er staat’. De dagen worden financieel mogelijk gemaakt door het Lira Fonds, het Nederlands Letterenfonds, het Vlaams Fonds voor de Letteren, de Vereniging van Letterkundigen en het ELV. De praktische organisatie is in handen van het Vertalershuis Amsterdam.

Cicero gaat verder
Het ELV heeft het afgelopen jaar de eerste projectbijeenkomst van het onderzoeksconsortium Cicero gaat verder verzorgd en ondersteunt vertaler Rogier van der Wal bij het maken van een literaire vertaling van de redevoering die centraal staat in het project. Het consortium behaalde daarnaast de twee belangrijkste doelen die het dit jaar gesteld had: de ontwikkeling van een online commentaar en het organiseren van een studiedag.

Dossiers

In 2015 heeft Linda Broeder in opdracht van het ELV zes dossiers over verschillende doel- en brontalen samengesteld, met alle beschikbare informatie over o.a. aantallen vertalingen, beschikbare vertalers, de genres die worden vertaald, de noden voor de nabije toekomst, etc. Hiermee komt het totaal dat zij en Andrea Kluitmann hebben opgesteld op veertien dossiers.

Over het ELV

Het Expertisecentrum Literair Vertalen (ELV) is een samenwerkingsverband van de Taalunie, de KU Leuven en de Universiteit Utrecht. Het werd ingesteld in 2001 door de Nederlandse Taalunie, toen nog onder de naam Steunpunt Literair Vertalen. Net als de Taalunie is ook het Expertisecentrum Literair Vertalen een Nederlands-Vlaamse organisatie.

 

Meer nieuws

Agenda

07/03 Vertaalslag; De Ondernemende Vertaler
11/03 Studiemiddag: De jonge vertaler als literair agent
15/03 Anne Folkertsma over Hans Fallada
17/03 Opnames Letteren &cetera
17/03 Passa Porta: Meet the author: Katja Petrowskaja
21/03 - 08/04 Gastschrijverschap Jan Brokken aan de Sorbonne
22/04 Uitreiking Filter Vertaalprijs 2016
22/04 - 23/04 International Literature Festival Utrecht
 

logo elv

Expertisecentrum Literair Vertalen
Universiteit Utrecht
Trans 10
NL-3512 JK Utrecht
Telefoon: +31 (0)30 253 6026
www.literairvertalen.org