De belangrijkste literaire vertaalprijs voor vertalers in en uit het Nederlands is de Martinus Nijhoffprijs, die sinds 1955 jaarlijks wordt uitgereikt door het Prins Bernhard Cultuurfonds. De prijs is goed voor 50.000 euro, waarvan de winnaar 25 % vrij kan besteden en de rest voor een vertaalproject moet bestemmen. Eens in de drie jaar gaat de prijs naar een vertaler uit het Nederlands, de andere twee jaar wordt een vertaler in het Nederlands bekroond. Meest recente bekroningen: Hilde Pach (2014), Reina Dokter (2013), Frans Denissen (2012), Piet Schrijvers (2011), Riet de Jong-Goossens (2010), Marja Wiebes (2009) Birthe Lundsgaard (2008), Ria van Hengel (2007), Arthur Langeveld (2006), Rolf Erdorf (2005), Annelies Jorna (2005), Waltraud Hüsmert (2004).

De Vlaamse Gemeenschap reikt eens in de drie jaar de Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Vertalingen van Nederlandstalige Letterkunde uit. De prijs wordt uitgereikt voor een vertaling van een Vlaams literair werk in een andere taal of een vertaling uit een andere taal door een Vlaamse vertaler, gemaakt in een periode van drie jaar voorafgaand aan de toekenning. De prijs bedraagt 12.500 euro. De laatste laureaat van de Vlaamse Cultuurprijs voor Vertalingen (2011-2012) was Patrick Lateur; hij ontving deze voor zijn vertaling van de Ilias.

De Filter Vertaalprijs is in 2007 in het leven geroepen door uitgeverij Vantilt en het vertaaltijdschrift Filter. De prijs zal voortaan jaarlijks worden toegekend voor de meest bijzondere vertaling van het jaar daarvoor, ongeacht genre, vertaalrichting of het aantal vertalers dat aan de vertaling gewerkt heeft. In principe wordt de prijs toegekend voor een vertaling in of uit de Nederlandse taal. Bij de bekroning wordt gelet op het ingenieuze van de vertaling, de algemeen culturele waarde ervan en de mate waarin sprake is van een uitzonderlijke prestatie of uitgave. Aan de prijs is een geldbedrag verbonden van € 10.000. De eerste winnaar van de prijs is Onno Kosters. Hij werd bekroond voor zijn vertaling van Watt van Samuel Beckett. In 2008 ging de Filter Vertaalprijs naar Bertie van der Meij.

De Nederlands Letterenfonds Vertalersprijzen worden jaarlijks toegekend aan drie literair vertalers die zich zowel onderscheiden door de hoge kwaliteit van hun vertaaloeuvre als door hun inzet als ambassadeur voor een bepaald taalgebied of genre en/of het literair vertalen in het algemeen. Deze prijs werd ingesteld in 2010 als een fusie van de NLPVF Vertalersprijs en de Fonds voor de Letteren Vertaalprijzen. Aan elke prijs is een geldbedrag van 10.000 euro verbonden. Zie ook de website van het Letterenfonds.

 

Sinds 2011 wordt jaarlijks de Europese Literatuurprijs uitgereikt voor de beste roman die in het voorgaande jaar vanuit een Europese taal in het Nederlands werd vertaald. De prijs bestaat uit een geldbedrag van 10.000 euro voor de auteur van het bekroonde boek en een bedrag van 5.000 euro voor de vertaler. Recente winnaars zijn Limonov van Emmanual Carrère, vertaald uit het Frans door Katelijne de Vuyst en Katrien Vandenberghe (2013), Alsof het voorbij is van Julian Barnes, vertaald uit het Engels door Ronald Vlek (2012) en Drie sterke vrouwen van Marie NDiaye, vertaald uit het Frans door Jeanne Holierhoek (2011).

Een genre-gebonden prijs is de Brockway Prize, een tweejaarlijkse oeuvreprijs voor poëzievertalers uit het Nederlands. De Brockway Prize is ingesteld door het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds. De prijs werd mogelijk dankzij een legaat van de in 2000 overleden dichter en vertaler James Brockway. The Brockway Prize zal bij elke editie naar een poëzievertaler in een andere taal gaan. De eerste bekroning, in 2005, was voor een poëzievertaler in het Engels: Francis R. Jones. Sindsdien werd de prijs uitgereikt aan Gregor Seferens (2007), Jan H. Mysjkin & Pierre Gallissaires (2009), Francisco Carrasquer (2011) en Judith Wilkinson (2013). Aan de prijs is een geldbedrag van 5.000 euro verbonden.

 

De Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs bestaat uit drie jaarlijkse prijzen: één voor de beste vertaalde, één voor de beste oorspronkelijk Nederlandstalige jongerenroman die in het voorgaande jaar zijn verschenen en sinds 2011 wordt er ook een Publieksprijs uitgereikt. De drie prijzen bestaan elk uit een geldbedrag van €15.000,- dat bij de prijs voor de beste vertaalde roman wordt verdeeld tussen de auteur en vertaler. De prijs is een voortzetting van de Grote Jongerenliteratuurprijs.

 

Andere prijzen zijn gebonden aan een specifieke bron- of doeltaal:

  • Slavische taal-Nederlands: de Aleida Schot-prijs. Een tweejaarlijkse prijs ter waarde van 2.500 euro, in 1989 ingesteld door de Aleida Schot-stichting. Recente bekroningen: Kees Jiskoot (2013), Roel Schuyt (2011), Froukje Slofstra (2009), Edgar de Bruin (2007) en Anne Stoffel (2005).

  • Scandinavische taal-Nederlands: de Amy van Markenprijs. Een tweejaarlijkse prijs, ingesteld door de Leonora Christinastichting in 2006. De prijs van 5000 euro is bedoeld voor een uitmuntende recent uitgekomen literaire vertaling uit een van de Scandinavische talen, eventueel een vertaaloeuvre van hoge kwaliteit. Recente prijswinnaars: Marianne Molenaar (2012, voor Vader van de Noorse auteur Karl Ove Knausgård), Paula Stevens (2010, voor haar gehele vertaaloeuvre), Bertie van der Meij (2008, voor haar vertaling Sterven van liefde en leven van wijn. Een bloemlezing uit de Epistels en Zangen van Fredman van de Zweed Carl Michael Bellman) en Diederik Grit en Edith Koenders (2006, voor hun vertaling Het gelukkige Arabië van de Deen Thorkild Hansen).

  • Frans-Nederlands: de Dr Elly Jaffé-prijs. Een tweejaarlijkse oeuvreprijs, ingesteld door Elly Jaffé-Freem (1920-2003). De Stichting Elly Jaffé behartigt de praktische zaken die verband houden met de toekenning en uitreiking van de prijs. De prijs bedraagt 40.000 euro als deze aan één vertaler wordt uitgereikt, 50.000 euro voor een duo of 54.000 euro voor een vertaaltrio. De Stichting is gelieerd aan de Vereniging van Letterkundigen; het bestuur van de VvL vormt het bestuur van de Stichting. Recente bekroningen: Jan H. Mysjkin (2012), Mirjam de Veth (2009), Jeanne Holierhoek (2007) en Rokus Hofstede (2005). Daarnaast is er het Elly Jaffé Stipendium ter waarde van 7.000 euro, waarmee een (jonge) vertaler uit het Frans in staat gesteld wordt enige tijd in Frankrijk of in een ander land met een Franstalige literatuur te verblijven. Het Stipendium werd in 2012 toegekend aan Hester Tollenaar.

  • Italiaans-Nederlands en Nederlands-Italiaans: De Nella Voss-Del Mar vertaalprijs. Een tweejaarlijkse prijs, in 1987 ingesteld door Nella Voss-Del Mar en bedoeld als aanmoediging voor jonge vertalers. De prijs bestaat uit een geldbedrag van 1.500 euro, een oorkonde en een bijdrage aan de uitgeverij die de publicatie zal verzorgen. De prijs wordt uitgereikt door Stichting Incontri. Laatste bekroning: Susanna Petrucelli (2009). In 2011 en 2013 is de prijs niet uitgereikt.

  • Nederlands-Engels: de Vondel Translation Prize. Een tweejaarlijkse prijs, in 1996 ingesteld op initiatief van het Nederlands Literair Productie- en Vertalingen Fonds, het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap en de Britse Society of Authors. Met de prijs wordt een vertaling bekroond die in de laatste twee jaar voorafgaand aan het jaar van toekenning is verschenen. Het prijzengeld bedraagt 5.000 euro. Meest recente bekroningen: David Colmer voor zijn vertaling van De helaasheid der dingen van Dimitri Verhulst (The Misfortunates) in 2013, Paul Vincent voor zijn vertaling Louis Paul Boons Mijn kleine oorlog (2011), Sam Garrett voor zijn vertaling van Ararat van Frank Westerman (2009) en Susan Massotty voor haar vertaling van Spijkerschrift (My Father's Notebook) van Kader Abdolah (2007).

  • Nederlands-Duits: Else Otten Übersetzer Preis. Een tweejaarlijkse prijs, ingesteld door het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds en het Vlaams Fonds voor de Letteren. De prijs bestaat uit € 5000,-. Meest recente bekroningen: Christiane Kuby (2012), Andreas Ecke (2010), Waltraud Hüsmert (2008) en Hanni Ehlers (2006).

Zie voor een uitgebreid overzicht van Nederlandse literaire prijzen de website van het Letterkundig Museum.

Meer vragen over subsidies en prijzen