Encyclopedieën en andere naslagwerken

Geplaatst op: 10 oktober 2019

Op deze pagina vind je een overzicht met encyclopedieën en vergelijkbare werken die door vertalers worden gebruikt als naslagwerk. De bronnen staan alfabetisch geordend per taalgebied.

  • Retskrivningsordbogen
    Officiële spelling (door Dansk Sprognævn):
    • Retskrivningsordbogen, 2012, Alinea
    • Ook digitaal: dsn.dk/ro
  • Politikens håndbog i nudansk
    Met name bedoeld voor het vervaardigen van teksten in het Deens, maar ook nuttig als referentiepunt voor de standaardtaal:
    • Politikens håndbog i nudansk, 2013, Politiken
  • Grammatik over det Danske Sprog
    • Grammatik over det Danske Sprog, 2019 (3 delen), Syddansk Universitetsforlag
  • Moderne Dansk
    Corpus met teksten uit ca. 1990-2000 (ca. 56 miljoen woorden):
    • Moderne Dansk, 1967 (3 delen), Grafisk Forlag KorpusDK, DSL
    • Alleen digitaal: ordnet.dk/korpusdk
  • Duden
    Duits woordenboek en naslagwerk. Biedt niet alleen spelling, grammatica en betekenis, maar ook synoniemen en voorbeelden van gebruik. Daarnaast informatie over frequentie, oorsprong en uitspraak van woorden. Zowel op papier als online beschikbaar.
    Duden nummer 9, Richtiges und gutes Deutsch. Wörterbuch der sprachichen Zweifelsfälle, Mannheim, Wien, Zürich 1985
  • Fischer Weltalmanach
    De online versie van de Fischer Weltalmanach. Bevat een glossarium, een nieuwspagina, informatie over alle landen ter wereld etc. Vooral politieke en economische thema’s.
  • InfoBitte Universallexikon
    Men kan op deze site o.a. de Duitse wetteksten, een beeldarchief en overzichten van de Duitse geschiedenis en de wereldgeschiedenis gratis raadplegen.
  • Mundmische
    Handig hulpmiddel voor (creatieve) Duitse omgangstaal.
  • Reimlexikon van Willy Steputat
    Reimlexikon van Willy Steputat, Reclam 1963.
  • Schemann
    Een synoniemenwoordenboek dat met “velden” werkt, waarbij op uitdrukkingen bij bepaalde concepten kan worden gezocht. Velden zijn bijvoorbeeld A Zeit – Raum – Bewegung – Sinnesdaten, B Leben – Tod, C Physiognomie des Menschen, D Stellung zur Welt E Haltung zu den Mitmenschen, F Einfluss, Macht...
    Schemann: Synonymwörterbuch der deutschen Redensarten, Pons, Klett 1991
  • Textor
    Papieren synoniemenwoordenboek Duits.
    A. M. Textor: Sag es treffender, rororo 2003
  • Wikipedia
    De Duitse versie van Wikipedia.
  • Woxikon
    Online Synoniemenwoordenboek Duits
  • Encyclopedia Britannica
    Meest gezaghebbende encyclopedie ter wereld. Er wordt slechts een gedeelte van de uitleg gegeven, de volledige uitleg is alleen tegen betaling te raadplegen.
  • The Literary Encyclopedia
    Database van beroemde Engelse en niet-Engelse schrijvers, muzikanten, artiesten, filosofen, componisten, politici en hun werken. Op werk, persoon of onderwerp te doorzoeken.
  • Wikipedia
    De Engelstalige versie van Wikipedia.
  • World Wide Metric
    Handige Engelstalige site voor het omrekenen van inches, pounds, gallons etc. naar centimeters, kilo's, liters etc.
  • Mállæra
    Uitgebreide grammatica van het moderne Faeröers. Zowel in gedrukte als digitale vorm (Google Books) beschikbaar.
    Mállæra. P. Andreasen en Á. Dahl. Føroya Skúlabókagrunnur, Tórshavn 1997.
    Digitaal: https://tinyurl.com/FAER-MALLAERA
  • Faroese. An overview and reference grammar
    Uitgebreide Engelstalige grammatica van het Faeröers.
    Faroese. An overview and reference grammar. H. Þráinsson, Z.S. Hansen e.a. Føroya Fróðskaparfelag, Tórshavn 2004.
  • Taalweb Frysk
    Op het Taalweb Frysk zijn verschillende woordenboeken, naslagwerken en download te vinden voor de Friese taal.
  • Foarkarswurdlist foar it Frysk
    Woordenlijst met voorkeursvormen voor de Friese spelling.
  • Online Staveringshifker
    De Friese spellingcheck. Hier is ook de Office-plug-in downloaden voor spellingcontrole of de spelcheck-app.
  • Wurdboekportaal 
    Het Friese woordenboek of beter, woordenboekportaal. Hier kun je met één zoekactie in vier Friese woordenboeken zoeken. Deze portal geeft ook toegang tot synoniemen, spreekwoorden en meer.
  • Paadwizer Fryske stavering
    Handleiding die uitgebreid uitleg geeft over de Friese spellingsregels.
  • Íslenska alfræðiorðabókin
    Íslenska alfræðiorðabókin. Bókaútgáfan Örn og Örlygur ehf, Reykjavík. Encyclopedisch woordenboek met ca. 37.000 trefwoorden. Oorspronkelijk gepubliceerd in 1988, derde druk 2000. Zowel in gedrukte als digitale vorm (Snara, abonnement) beschikbaar.
  • DBNL
    De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) is een digitale collectie van teksten die behoren tot de Nederlandse letterkunde, taalkunde en cultuurgeschiedenis van de vroegste tijd tot heden. Zo zijn er ook talloze woordenboeken en andere naslagwerken ontsloten. De collectie representeert het hele Nederlandse taalgebied en komt tot stand door een samenwerking tussen de Taalunie, de Vlaamse Erfgoedbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag.
  • Delpher
    Op Delpher zijn ruim 100 miljoen pagina's uit Nederlandse kranten, boeken en tijdschriften te vinden met perfecte zoekfunctie. Een nuttig hulpmiddel voor (specifieke) context. 
  • Koninklijke Bibliotheek (KB)
    Naast verschillende databases, ook handig om te zoeken op vertaalde titels en andere bronnen en naslagwerken.

Zie ook het overzicht Bibliotheken.

    • ANS
      Algemene Nederlandse Spraakkunst (2 delen), Martinus Nijhoff Uitgevers, Groningen, 1997
    • E-ANS
      De elektronische versie van de tweede, herziene editie van de Algemene Nederlandse Spraakkunst die in 1997 verschenen is.
    • Joost mag het weten
      Over de herkomst van bekende spreekwoorden en uitdrukkingen. Aalbrecht, Heide (2008), Joost mag het weten. BBNC Uitgevers
    • Met zoveel woorden: gids voor trefzeker taalgebruik
      L.Schutz/L.Permentier, Davidsfonds, Antwerpen.
    • Nederlandse spreekwoorden, spreuken en zegswijzen
      Laan, K. ter (1988). Nederlandse spreekwoorden/spreuken en zegswijzen (23e dr.). Amsterdam: Elsevier.
    • Prisma Voorzetsels
      Laat door middel van duidelijke voorbeelden zien hoe voorzetsels gebruikt worden in combinatie met andere woorden. Reinsma, R. & Hus, W. J.B. (2005). Prisma Voorzetsels (3e dr.). Utrecht: Het Spectrum
    • Taalportaal
      Wetenschappelijke grammatica van het Nederlands en Fries, gemaakt door taalwetenschappers voor taalwetenschappers. Bevat fonologie, morfologie en syntaxis.
    • Alles over leestekens
      P.J.Van der Horst, Sdu Uitgevers, Den Haag.
    • Leestekenswijzer
      P.J.Van der Horst, Sdu Uitgevers, Den Haag, 1990.
    • Leestekens geregeld 
      Genootschap Onze Taal, Sdu Uitgevers, Den Haag, 2010.
    • Leestekens: richtlijnen en tips voor interpunctie
      Genootschap Onze Taal, Den Haag, 2016.
    • Onze Taal: taaladvies
      Taaladvies opgesteld door de Taaladviesdienst van het Genootschap Onze Taal.
    • Taalunieversum/spelling
      Uitleg over spelling; hulpmiddelen (naslagwerken, spellingcheckers e.d.; tekst van folder in pdf te downloaden)
    • Taaladvies
      Overzicht van antwoord op vele concrete vragen over taal en spelling, ontwikkeld door de Nederlandse Taalunie.
    • Taaltelefoon
      De Taaltelefoon is de taaladviesdienst van de Vlaamse overheid. 
    • Taalunieversum (Nederlandse Taalunie)
      Taaladviezen van de Nederlandse Taalunie.
    • Woordenlijst: online versie van het Groene Boekje 
      De Woordenlijst Nederlandse Taal online
    • Woordenlijst
      Woordenlijst Nederlandse Taal, Sdu Uitgevers/Lannoo Uitgeverij, Den Haag/Tielt, 2005.
    • Correct taalgebruik
      W.Penninckx , P.Buyse en W.Smedts, UGA, Kortrijk.
    • Groot taal- en manierenboek voor op het werk
      Inez van Eijk, Contact, Amsterdam/Antwerpen, 1996.
    • Handboek Verzorgd Nederlands
      M.Klein & M.Visscher, Martinus Nijhoff Uitgevers, Groningen, 1996.
    • Handboek voor de redacteur
      H. Aalbrecht & P. Wagenaar, Boom, Amsterdam.
    • In goed Nederlands
      J.H.J.van de Pol, Sdu Uitgevers
    • Online Schrijfwijzer
      Inloggen met een betaald account vereist. Verwarwoordenboek, taalvragen, oefeningen en oplossingen voor verschillende taalkwesties.
    • Redactiewijzer 
      P.J. van der Horst, Sdu Uitgevers, Den Haag.
    • Schrijfwijzer
      Jan Renkema, Uitgeverij Boom, Amsterdam, 2012.
    • Stijlboek; onmisbaar voor wie helder wil schrijven (De Standaard) 
      Ludo Permentier, Roularta, Roeselare.
    • Stijlwijzer; praktische handleiding voor leesbaar schrijven
      P.J.van der Horst, SDU/De Standaard, en Haag/Antwerpen, 1999.
    • Stijlboek NRC Handelsblad
      E. Sanders en K.Metselaar, Van Dale Lexicografie, NRC Handelsblad, Utrecht/Antwerpen, Rotterdam.
    • De Volkskrant: het nieuwe stijlboek
      H. Van Gessel, SDU Uitgevers, Den Haag.
    • Trouw Schrijfboek
      J. de Berg, Muntinga & Dagblad Trouw, Amsterdam.
    • Stijlboek VRT
      Ruud Hendrickx, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen
    • Cyberdúvidas da língua portuguesa
    • Aulete
      Dicionário Caldas Aulete biedt tevens grammatica naast een verklarend woordenboek. 
    • Dicio
      Online woordenboek van hedendaags Portugees met meer van 400.000 lemma's. Biedt ook synoniemen, antoniemen, werkwoordsvervoegingen en taaladvies.
      Dicio, Dicionário Online de Português. Porto: 7Graus.
    • Dicionário de Dificuldades da Língua Portuguesa
      Cegalla, Domingos Paschoal, Dicionário de Dificuldades da Língua Portuguesa
    • Dicionário Terminológico para consulta em linha
    • Infopédia
      Verklarend woordenboek Portugees van Porto Editora maar biedt ook naslagwerken met synoniemen en antoniemen, orthografie, werkwoordsvervoegingen, toponiemen en meer. Tevens vertalend woordenboeken Portugees-Duits, Engels, Frans, Grieks, Italiaans, Nederlands, Mandarijn, Spaans en Tetun.
    • Norma Culta
      Online grammatica van de Portugese taal. Biedt informatie over o.a. grammatica, fonologie, morfologie, orthografie, stijl, semantiek, syntaxis en meer.
    • Priberam
      Eentalig, verklarend woordenboek Portugees, gebaseerd op de Novo Dicionário Lello da Língua Portuguesa (Lello Editores, 1996 & 1999). Zowel voor Europees als Braziliaans Portugees. Biedt ook grammatica.
      Dicionário Priberam da Língua Portuguesa, 2008-2013.
    • Diccionario enciclopédico Espasa
      Ook wel Enciclopedia Espasa of Enciclopedia Espasa-Calpe genoemd. Uitgever: Espasa Calpe, Madrid. Bestaat sinds 1908, kent 72 delen.
    • Grijalbo Diccionario enciclopédico
      Uitgever: Ediciones Grijalbo, Barcelona.
    • Enciclopedia Encarta: Estándar / Biblioteca de Consulta
      Digitale multimedia-encyclopedie uitgegeven door Microsoft tussen 1993 en 2009. CD-rom.
    • Enciclopedia Universal
      Digitale encyclopedie van Micronet. CD-rom.
    • Valkuilen en valse vrienden; leidraad voor het vertalen Spaans-Nederlands
      E.Slager, Coutinho, Muiderberg, 1990.
    • Vertalen uit het Spaans
      S. Linn & E.Slager, Coutinho, 2007.
    • Wikipedia
      De Spaanse versie van Wikipedia.
    • Eerste Hulp bij e-Onderzoek
      Voor studenten in de geesteswetenschappen. Slimmer zoeken, slimmer documenteren. Ewoud Sanders. Early Dutch Books Online, 2011.
    • Slimmer zoeken op internet
      Algemene editie. De snelste route naar de beste informatie. Ewoud Sanders. Xander Uitgevers, 2015.